عبد الحسين ميرزا فرمانفرما
137
مسافرتنامه كرمان و بلوچستان ( فارسى )
ساخته شده است . بعد از آن خيابانى برابر عمارت حكومتى در عرض واقع [ است ] و از طرف يمين به پشت قورخانه و حمّام و مسجد مىرود . درب مسجد از طرف يسار باز مىشود و مسجد مزبور طولا نه ذرع و عرضا هشت ذرع است و چهار صفّهچه و چهار كلّهكار دارد . و صحن مسجد سنگفرش و اوطاق و صفههاى آن مفروش از آجر است . بعد از مسجد فضائى است كه از آنجا به حمام مىروند و راه بردن توپ است به برج گوشهء شمالى قلعه . و در اين فضا دو چاه آب سرپوشيده است به انضمام چاه زير آب حمّام . حمّام هم دو در دارد : يكى از روى فضاى پشت مسجد و ديگرى از طرف عمارات حكومتى كه در جلو آن هم مختصر فضائى است مربع . و حمّام مزبور از طرف عمارت حكومتى در جلو چهار اوطاق و دو باريكه دارد كه درواقع اوطاق و انبار از براى حمّامى و دلّاك و هيزمدان است و بعد از آن جامهكن حمّام كه از هر جهت تمام ، و بعد از آن گرمخانه و خزانه است و دو خلوت و يك حوضى و يك گرمخانه و يك حوضى هم در جامهكن است و حمّام مزبور فى حدّ نفسه تمام [ است ] و خالى از امتياز نيست . عمارت حكومتى محاذات با دروازه است و در جلو همينكه داخل در شوى كرياس است كه از دو طرف وارد حياط مىشود . و در باريكهء طرف يمين دو اوطاق قراولخانهء تودرتو و طرف يسار يك قراولخانه دارد . صحن حياط طولا برحسب تخمين بيست و سه ذرع و عرضا هفده ذرع و تمام زمين مفروش از سنگريزه [ است ] . [ 142 ] و در وسط حياط حوضى مستطيل و دو طرف آن دو باغچه است و آب حوض از قنات كلّنگ است كه به حوضخانه مىآيد و طول قلعه را طى كرده از زير در دروازه بيرون مىرود و در طرف يمين و يسار هر طرفى سه باريكه و سه ايوان و دو سهدرى دو طرف و يك پنجدرى در وسط است . ايوانها و باريكهها مفروش از آجر است . طرف مقابل در عمارت ، حوضخانه است كه در جلو آن يك ايوان كه عبارت [ است ] از سه كلّهكار و دو غرفه دو طرف دارد كه از يمين و يسار از آن غرفهها در به عمارت جلو حوضخانه دارد . عمارت مزبوره ، هفت درش به صحن حياط و هفت در بهطرف حوضخانه باز مىشود . و عقب غرفهء طرف يمين اوطاقى است و خود حوضخانه مربع مستطيل و صحن آن طولا هشت ذرع و عرضا هفت ذرع است و در وسط حوضى است مثمّن كه آب [ را ] از خارج قلعه شترگلو كرده و آوردهاند .